Armia Krajowa

Dzisiejszy dzień, mimo że dla wielu z nas kojarzy się z dniem zakochanych, budzi jednak swoiste spory, ponieważ mamy dziś również rocznicę powołania Armii Krajowej. I jak to zwykle bywa w Polsce trudno dojść do konsensusu, która z tych rocznic jest ważniejsza, co więcej wokół tej daty rodzi się swoisty spór światopoglądowy.

Makowiecki Lech Wołyń 1943

Kilka lat temu podczas imprezy Color Fest przeprowadzonej na Elbląskiej Starówce w dniu, w którym przypadała rocznica „Krwawej Niedzieli”, nagrałem wypowiedzi kilku młodych osób w niej uczestniczących. Dziś przypomnę wypowiedź pewnej młodej damy, która powiedziała, że w historii Polski jest tyle tragicznych wydarzeń, że właściwie każdy dzień roku coś tam winien przypominać a żyć w kraju, który celebruje same tragedie, żyć się nie da.

Color Fest w Elblągu

Święta miłości kochanej ojczyzny,

Czują cię tylko umysły poczciwe!

Dla ciebie zjadłe

smakują trucizny,

Dla ciebie więzy, pęta niezelżywe

Kształcisz kalectwo przez chwalebne blizny,

Gnieździsz w umyśle rozkoszy

prawdziwe,

Byle cię można wspomóc, byle wspierać,

Nie żal żyć w nędzy, nie żal i umierać.

Ignacy Krasicki Hymn do miłości ojczyzny

I troszkę tak jest w sprawie dzisiejszego święta – dla jednych jest to tylko dzień zakochanych, dla drugich tylko rocznica powstania największej podziemnej armii europy, która jak żadna inna armia podziemna przyczyniła się do pokonania Tysiącletniej Rzeszy Adolfa Hitlera w lat mniej więcej sześć.

14 lutego to nie tylko te dwie daty wiec przypominamy, że:


14 lutego 1610 – II wojna polsko-rosyjska: do obozu króla Zygmunta III Wazy pod Smoleńskiem przybył patriarcha moskiewski Filaret, który w imieniu obozu tuszyńskiego zawarł tajny układ o powołaniu królewicza Władysława na tron carski w zamian za zagwarantowanie wolności wyznawania religii prawosławnej. Przypomnijmy, że jedyny w dotychczasowej historii świata kraj, którego wojska weszły na Kreml to właśnie Polska. Garnizon Polski skapitulował w dniu 7 listopada 1612 r. Na pamiątkę tego wydarzenia, 4 listopada w Rosji obchodzony jest Dzień Jedności Narodowej.


14 lutego 1831 – Powstanie listopadowe: w bitwie pod Stoczkiem samodzielny korpus gen. Józefa Dwernickiego odniósł zwycięstwo nad dywizją strzelców konnych gen. Fiodora Geismara. Bitwa ta znalazła upamiętnienie w pieśni „Gdy naród do boju” oparta na wierszu z 1835 pióra Gustawa Ehrenberga, do której przypięto dzieło Fryderyka Chopina. Pień stanowi drugą chyba po Rocie pieśń polskiego ruchu ludowego i pokazuje, że oderwania klasy sprawującej władzę od spraw narodu nie jest wynalazkiem XX czy XXI wieku. Dowódca wojsk polskich Generał Józef Dwernicki był weteranem Wojen Napoleońskich, którego sam Cesarz Francuzów odznaczył Złotym Krzyżem Legii Honorowej. Generał zmarł i został pochowany w Łopatynie / obecnie Ukraina/ a jego orszak żałobny złożony był z kilku starców towarzyszy broni. Jak widać więzi zrodzone na polu walki, trwają aż do śmierci.


14 lutego 1919 – Wybuchła wojna polsko-bolszewicka. To właśnie podczas tego konfliktu doszło do słynnej Bitwy Warszawskiej zwanej Cudem nad Wisłą. Ambasador brytyjski w przedwojennej Polsce – lord Edgar Vincent D’Abernon nazwał ją już w tytule swej książki „Osiemnastą decydującą bitwą w dziejach świata”. W jednym z artykułów opublikowanych w sierpniu 1930 r. pisał: „Współczesna historia cywilizacji zna mało wydarzeń posiadających znaczenie większe od bitwy pod Warszawą w roku 1920. Nie zna zaś ani jednego, które by było mniej docenione… Gdyby bitwa pod Warszawą zakończyła się zwycięstwem bolszewików, nastąpiłby punkt zwrotny w dziejach Europy, nie ulega bowiem wątpliwości, iż z upadkiem Warszawy środkowa Europa stanęłaby otworem dla propagandy komunistycznej i dla sowieckiej inwazji (…). Zadaniem pisarzy politycznych… jest wytłumaczenie europejskiej opinii publicznej, że w roku 1920 Europę zbawiła Polska”.

Inne wydarzenia datowane na 14 lutego to na przykład:

• 1964 – Premiera filmu Wiano w reżyserii Jana Łomnickiego.
• 1972 – Dokonano oblotu szybowca SZD-37 Jantar.
• 1973 – Premiera filmu biograficznego Kopernik w reżyserii Ewy i Czesława Petelskich.
• W katastrofie samolotu An-2 na lotnisku Poznań-Ławica zginęło 3 członków załogi i 5 pasażerów – wysokich rangą oficerów Wojsk Lotniczych PRL.
• 1992 – Lech Kaczyński został prezesem Najwyższej Izby Kontroli.
• 1993 – W Zakopanem zakończyła się 16. Uniwersjada Zimowa.
• 1995 – W warszawskiej katedrze św. Jana odbył się pogrzeb szczątków króla Stanisława Augusta Poniatowskiego.


• 1998 – 7 osób zginęło w katastrofie śmigłowca Mi-2 na jeziorze Śniardwy.
• 2010 – W Gdyni otwarto Narodowy Stadion Rugby.
• 2015 – Spłonął Most Łazienkowski w Warszawie.

„Przysięgam być wiernym Ojczyźnie mej, Rzeczpospolitej Polskiej, stać nieugięcie na straży Jej honoru i o wyzwolenie Jej z niewoli walczyć ze wszystkich sił, aż do ofiary mego życia” – taką przysięgę składali żołnierze Armii Krajowej, najsilniejszej i najlepiej zorganizowanej armii podziemnej działającej w okupowanej przez Niemców Europie. – Wielu, niestety, tę najwyższą ofiarę poniosło – powiedział dziś  prezydent Elbląga Witold Wróblewski.